محمد بن زكريا الرازي

مقدمه 2

كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )

اولين دفعه پس از مرگ وى ابن النديم صاحب الفهرست مقام علمى و آثار استاد را در كتاب خود متذكر گرديده است ، اما آنكه بيشتر و بهتر آثار رازى را در جهان شناسانده ، ابو ريحان بيرونى است كه رساله مخصوصى درباره آثار و مولفات وى برشته تحرير درآورده ، كه در تاريخ تمدن اسلامى از آثار بسيار ارزنده است ، چرا كه دانشمندى بمانند ابو ريحان با آن همه مقام بزرگ علمى از محمد زكرياى رازى يادآورى بسيار دانشمندانه نموده و شايد اولين دانشمندى در تمدن اسلامى باشد كه يكى از مؤلفاتش درباره آثار و مؤلفات دانشمند قبل از خود بوده است . از آن پس آثار و كتب و تجارب علمى و طبى رازى در دنياى متمدن آن زمان پراكنده شده و شهرت يافته است . كتب و آثار وى پس از آنكه مدتى در ايران و حكومتهاى اسلامى شرق مورد استفاده طالبين گشته به اروپا رخنه نموده و مخصوصا در ايطاليا و فرانسه مورد نظر بوده و تا قرن هفدهم از اين آثار استفادات كامل مىشده است . مطلبى كه ذكر آن در اين قسمت بسيار واجب است آنكه ، تمام اين شهرتها و احراز مقام ارجمندى كه رازى چه در دوران حيات و چه پس از آن يافته ، نتيجه و ثمره نبوغ ذاتى خود بوده بدون آنكه مناصب ديوانى مهمى داشته باشد ، بر خلاف بعضى پزشكان كه بر اثر طبابت مخصوص سلاطين و فرمانروايان مقدارى از شهرتشان مديون نزديكى به آنان بوده است . به‌هرحال پس از بيرونى ابن جلجل اندلسى در كتاب خود « بنام طبقات الاطباء و الحكماء » و قفطى در كتاب ارزنده خود بنام « اخبار العلماء باخبار الحكماء » و پس از وى ابن ابى اصيبعه در كتاب ذى قيمت خود بنام « عيون الانباء فى طبقات الاطباء » درباره مقام استاد و آثار وى كما هو حقه و ينبغى از عهده امر برآمده‌اند . در غرب عده‌اى از دانشمندان از قرن دهم تا قرن شانزدهم به ترجمه و اقتباس كتب اطباء اسلامى برآمده‌اند ، بمانند ژربردرياك ( 1003 - 930 ميلادى ) ( Gerbert d'Auriac ) كه اطلاعات طبى اسلامى را به اروپا بسوقات برده ، پس